Intern toezicht in onderwijs heeft tijd nodig

GITP |

Rienk GoodijkUit recent onderzoek naar intern toezicht in alle sectoren van het onderwijs blijkt dat toezichthouders de ingestelde governance codes in technische zin redelijk goed naleven. Oog voor de onderwijskwaliteit laat echter nog te wensen over, terwijl dat toch het primaire doel zou moeten zijn.

Door: Rienk Goodijk

Toezicht in het onderwijs heeft dus nog een belangrijke slag te maken. Maar dat wil niet zeggen dat er extra maatregelen van buitenaf nodig zijn. Het toezicht moet eerst zelf de ruimte krijgen zich verder te ontwikkelen. Met als uiteindelijk doel: genoeg inhoud om een substantiële bijdrage te kunnen leveren aan de onderwijskwaliteit.

Toezicht in het onderwijs loopt achter op het toezicht in andere publieke en semipublieke sectoren. Maar dat is begrijpelijk. De splitsing tussen bestuur en toezicht is in het primair en voortgezet onderwijs pas per 1 augustus 2010 wettelijk verplicht geworden. Op die dag werd de Wet goed bestuur goed onderwijs van kracht. De rijksoverheid geeft met deze wet het intern toezicht als taak mee de kwaliteit van het onderwijs een impuls te geven. Maar helaas is zicht op de onderwijskwaliteit nu precies waar het de toezichthouders momenteel aan ontbreekt.

Verschillen per sector
Wel zien we duidelijke verschillen per sector. Het intern toezicht binnen het primair onderwijs (PO) en voorgezet onderwijs (VO) komt net tot ontwikkeling terwijl in het MBO, HBO en WO al veel langer raden van toezicht werkzaam zijn. Opvallend is dat in het PO en VO enthousiast wordt gewerkt aan de invulling van goed toezicht. In het HBO en WO lijkt het intern toezicht veel formeler en meer op afstand van de onderwijspraktijk te functioneren.

Voor verdere ontwikkeling van het toezicht zou de onderwijssector kunnen leren van de ervaringen tot nu toe in bijvoorbeeld de zorg en de woningbouwsector. Daarnaast is er in het onderzoek naar toezicht in alle sectoren van het onderwijs, een aantal belangrijke aanbevelingen gedaan.

Eigen visie en ‘best practices’
Zo zou er meer aandacht moeten komen voor kwaliteit en professionaliteit. Het gaat niet alleen om het technisch invullen van de regels waaraan een toezichtorgaan moet voldoen. Het is noodzakelijk dat toezichthouders een eigen visie ontwikkelen over hoe ze beter zicht kunnen krijgen op de kwaliteit van het onderwijs. Er moet meer duidelijkheid komen over hoe je als toezichtorgaan leerresultaten kunt beoordelen. Daarbij kan informatie-uitwisseling met externe toezichthouders, zoals de verantwoordelijke gemeentes en de Onderwijsinspectie, een belangrijke rol vervullen. Nu is er over de relatie tussen intern en extern toezicht nog veel onduidelijkheid. Daarnaast kunnen door het met elkaar delen van ‘best practices’, grote stappen gemaakt worden in kennisontwikkeling.

Goed bestuur, goed onderwijs
Last but not least is het van belang dat het toezichtorgaan zijn verantwoordelijkheid als werkgever van het college van bestuur veel serieuzer gaat nemen. In feite heeft het intern toezicht alle kaarten in handen om te zorgen voor bekwaam bestuur. En zoals de naam van de Wet goed bestuur goed onderwijs al doet vermoeden, is goed bestuur de sleutel tot goed onderwijs.



Over Rienk Goodijk

Prof.dr.ir. Rienk Goodijk is professor of Governance in the Public Sector bij Business School TiasNimbas en senior consultant Bestuur en Toezicht bij HRD-adviesbureau GITP. Hij houdt zich dagelijks bezig met good governance en de rol van toezicht in de publieke en semipublieke sector. Samen met mr. Trudy Blokdijk, docent en onderzoeker bij Business School TiasNimbas, deed hij in opdracht van het Nationaal Register onderzoek naar de huidige stand van zaken bij intern toezicht in alle sectoren van het onderwijs. In juni verschijnt zijn nieuwe boek ‘Falend toezicht’ < is daar al ergens een link van?> met daarin antwoord op de vraag: Wat is er mis met het intern toezicht in semipublieke instellingen?

Relevante links
Lees ook Leerstoel trekt lessen uit misstanden semipublieke sector


 

Geef uw reactie op "Intern toezicht in onderwijs heeft tijd nodig" geschreven door GITP