Dark sides van enthousiasme, politiek bewustzijn, zorgvuldigheid en kunnen presteren onder druk

GITP |

Iedereen kent op zijn werk wel een medewerker die hij kan typeren als de enthousiaste slimmerik, het politieke dier, de zorgvuldige en betrokken collega of de taakstellende leider. Eigenschappen waar de personen in kwestie én hun werkgever profijt van hebben. Maar; elk voordeel heeft zijn nadeel!

Door: John Andreas

Het gedrag van deze medewerkers is te vangen onder vier van de elf profielen die samen de zogenaamde dark side of personality beschrijven: Excitable, Skeptical, Cautious en Reserved. Elk van de vier profielen kent zowel productieve als contraproductieve eigenschappen.

Een organisatie heeft de positieve eigenschappen van al de elf profielen die de Dark side of Personality beschrijven nodig. Maar wanneer de schaduwkanten van deze profielen de kop op steken, moet de organisatie of de medewerker in kwestie dit op het juiste moment kunnen beteugelen. Met een test ontwikkeld door de Amerikaanse wetenschappers Robert en Joyce Hogan is het mogelijk dark side gedrag te voorspellen. Gemiddelde scores op de profielen zijn gekoppeld aan productief gedrag, hoge en lage scores aan contraproductief gedrag. Het contraproductieve gedrag komt aan de oppervlakte wanneer mensen onder druk komen te staan. In dit blogdrieluik passeren de schaduwkanten van de 11 profielen de revue.
Tip: lees ter introductie de blog ‘Als management faalt…’

D e e l  2

Excitable: ongeleid projectiel
Medewerkers die hoog scoren op het profiel Excitable komen snel in een energieke, enthousiaste en actieve stand wanneer je hun interesse weet te wekken. Ze zijn een feest voor hun omgeving totdat de druk wordt opgevoerd en zij verveeld of flink teleurgesteld raken. Van het ene op het andere moment kunnen deze persoonlijkheden in een emotionele explosie veranderen. Van toppers wordt dit gedrag redelijk lang geaccepteerd, maar vroeg of laat pakken zij hun biezen of worden ontslagen. Is de sollicitant een enthousiaste jobhoppende topper dan moeten dus de alarmbellen afgaan. Herken jij jezelf, leer dan je enthousiasme te parkeren, reflecteer en druk het gaspedaal in als de job echt bij je past. Hoeveel teleurstellingen kun je hebben, voordat je explodeert? Ook al gaat het 9 van de 10 keer goed, die ene uitbarsting wordt onthouden.

Skeptical: paranoïde zwartkijker
Medewerkers met aanleg voor het profiel Skeptical zijn van nature wat achterdochtig en hebben gevoel voor sociale en politieke verhoudingen. In situaties die stress opleveren kan dat gezonde wantrouwen echter doorslaan. Zelfs vertrouwelingen zijn dan niet meer veilig. Extreme voorbeelden daarvan zijn Hitler en Stalin. Als je Skepticals teleurstelt, kom je in hun zwarte boekje terecht en ze pakken je vroeg of laat terug. Ze hebben de focus op het negatieve, en dan met name naar anderen toe. Hun eigen rol staat niet ter discussie. Samenwerken is moeilijk want je hebt het gevoel dat je keer op keer hun vertrouwen moet verdienen. In win-lose situaties zijn ze daarentegen op hun best. Skeptical is ook een belangrijke eigenschap als het gaat om het uitpluizen van de kleine lettertjes in contracten, bijvoorbeeld in de advocatuur. Mensen op hoge posities hebben een gezonde dosis scepsis nodig omdat er altijd wel iemand aan hun stoelpoten zaagt.

Cautious: besluiteloze risicomijder
Medewerkers die gemiddeld scoren op Cautious zijn zorgvuldig en betrokken. Neemt de aanleg voor dit profiel toe dan slaat zorgvuldigheid en betrokkenheid om in risicomijdend gedrag. Dat is een functionele eigenschap als de consequenties groot zijn, zoals in een kerncentrale of in de advocatuur. Maar het kan belemmerend werken als er voortvarend knopen moeten worden doorgehakt. Een voorbeeld is het verhaal van een advocaat die ijzersterk was in zijn werk en een goede naam had opgebouwd. Toen hij echter partner werd en er naast voorzichtigheid ook ondernemerschap van hem werd gevraagd, ging het mis. Bij een project dat financieel niet uit de klauwen kan en mag lopen, is het slim de leiding te geven aan iemand die cautious is. Die doet namelijk eerst een zorgvuldige haalbaarheidsanalyse en heeft een scherp oog voor relevante details. Maar als bij een organisatie een beweging moet worden gemaakt van zorgvuldigheid en betrouwbaarheid naar daadkracht en ondernemerschap, ontstaat er met cautious mensen aan de leiding een groot probleem.

Reserved: gevoelloze einzelgänger
Kunnen presteren onder mentale druk en stevig in de schoenen staan, daaraan herken je iemand met dit profiel. Iemand met duidelijk aanleg voor dit profiel is krachtig, onafhankelijk, niet makkelijk te intimideren en kan zich makkelijk afsluiten voor de gevoelens van anderen. Typisch iemand die het op zich kan nemen om een bedrijf te saneren. Met deze eigenschap kun je het ver schoppen als leidinggevende. Vooral op hoge posities is het gelegitimeerd. Het risico is wel dat deze mensen, door zich emotioneel af te sluiten van anderen, het contact met de organisatie kunnen verliezen. Ze gaan de zaken in hun eentje oplossen. Ze vallen normaalgesproken niet echt op maar komen bovendrijven in lastige tijden. Veel topmanagers in deze tijd zullen dan ook hoog scoren op reserved. Heel belangrijk voor deze mensen is dat ze zichzelf dwingen te blijven afstemmen met hun MT en zich afvragen of de boodschap die ze overbrengen, wel is geland.

Zelfkennis en een hoog energieniveau
Gelukkig ontkomt niemand aan een aantal hogere scores dan gemiddeld op dark side-risicofactoren. Daarin zijn we allemaal gelijk. Ken daarom je risicoprofiel. Dat is nodig om de negatieve impact van risico’s te minimaliseren, het maximale uit je talent te halen en te voorkomen dat je carrière voortijdig stopt. Hoeveel tegenslag en frustratie  kun je aan voordat je in de valkuil van je dark side stapt? Daarnaast heeft de kans op dark side-gedrag sterk te maken met hoe je je voelt. Als je goed uitgerust en fit bent, kun je veel meer druk hebben. Dus: vooral goed slapen en gezond eten!
NB: lees ook deel 1 uit dit blogdrieluik: ‘Dark sides van een visionaire, een harde werker en een loyale collega’

[polldaddy poll=6576614]

Over John Andreas
John Andreas is adviseur bij GITP. Andreas zoekt naar de (verborgen) talenten waar mensen en daarmee organisaties over beschikken. Inzicht en ontwikkeling betekent voor hem samen met de ander onderzoeken waar zijn of haar kracht ligt en in welke omgeving iemand het beste tot zijn recht komt. Om vervolgens de handvatten aan te reiken hoe daar te komen en helder te krijgen welke persoonlijke investering daarvoor nodig is.

Relevante link
Talent Development Assessment


 

Geef uw reactie op "Dark sides van enthousiasme, politiek bewustzijn, zorgvuldigheid en kunnen presteren onder druk" geschreven door GITP