Leading Permanent Change: Geef sturing aan flexibiliteit met ICT

GITP |

Leidinggeven aan innovatie geeft kansen op nieuwe groei terwijl de huidige krimp leidt tot steeds meer focus op controle. Vele bestuurders in bestaande organisaties worstelen met dit dilemma. Het toelaten van inefficiency en trial and error staat dan ook lijnrecht tegenover sturing op efficiency en kostenbeheersing.

Auteur: Marcel Wanrooy

Een organisatieklimaat dat innovatie aanjaagt hoeft echter niet ten koste te gaan van efficiency in de on going business, als bestuurders de juiste balans weten te vinden tussen loslaten en controle. De razendsnel opgekomen ICT- technologie maakt dat tegenwoordig een stuk gemakkelijker. Ook bestuurders kunnen niet meer om social media heen.

In de eerste van drie Ronde Tafelbijeenkomsten van GITP over het thema Leading Permanent Change kwamen de gevolgen van de ICT-ontwikkelingen op leiders en organisaties volop aan de orde. Spreker Menno Lanting, auteur van de boeken Connect, Iedereen CEO en De slimme organisatie, kwam met een aantal inspirerende stellingen en inzichten: 

  • Het aanstellen van een Hoofd Innovatie is dodelijk voor innovatie. Het gaat erom een cultuur te scheppen die innovatie laat ontstaan, waarin toeval een kans krijgt, waarin je bij wijze van spreken struikelt over innovatie. 
  • De bestuurskamer wordt te veel gedomineerd door de daily business. Denk aan risicobeheersing, compliance, bezuinigingen. Er komt steeds meer focus op control in plaats van op ondernemen. Dat werkt contraproductief. 
  • Kortdurende hypes worden stelselmatig overschat, de lange termijn trends worden stelselmatig onderschat. Vijftien jaar geleden dacht men dat internet wel weer voorbij zou gaan. Tien jaar geleden werd er in bestuurskamers nog gediscussieerd over het nut van een eigen website. 
  • Het belang van snelle ontwikkelingen op ICT-gebied wordt te weinig onderkend op strategisch niveau. Wat hebben deze ontwikkelingen voor impact op de dienstverlening? Heeft onze dienstverlening nog wel toegevoegde waarde? Bedrijven zijn compleet weggevaagd omdat bestuurders onvoldoende hebben geanticipeerd op deze ontwikkelingen, bedrijven in de reisbranche bijvoorbeeld. 
  • Veel producten en diensten zijn al of zullen worden overgenomen door software en intermediars, zoals vergelijkingssites. Zelforganiserende netwerken nemen een deel van de reguliere bedrijvigheid over.
  • Bestuurders zien ICT nog veel te veel als een faciliterende dienst. De daadwerkelijke rol die internet kan vervullen op het gebied van de strategie bepalen en een koers uitzetten, wordt nog veel te weinig benut. Bestuurders maken te weinig gebruik van sociale netwerken. Ze laten zich door de hiërarchische lagen onder zich niet van input voorzien, terwijl met de gehele organisatie een snelle online communicatie kan worden opgezet. De radar op de buitenwereld zit voor een deel in de organisatie zelf. 
  • De nieuwe helden in de organisatie zijn de mensen die kennisdelen via social media. Aan de hand van de hoeveelheid volgers die iemand binnen en buiten de organisatie heeft, is te meten hoe relevant die kennis is. Dit zal de hiërarchische piramide die er nu nog is in organisaties, op z’n kop gaan zetten. 
  • Zelfsturingsexperimenten zijn in het verleden vaak mislukt. De voornaamste oorzaak was dat niet iedereen op hetzelfde moment over de juiste informatie beschikte. Het management was beter op de hoogte dan de mensen op de werkvloer. Met de huidige online mogelijkheden kan iedereen realtime over alle informatie beschikken, met als implicatie dat de kans op succes voor zelfsturende teams en netwerkorganisaties enorm is toegenomen.

Kennisdelen heeft de toekomst
Kortom: bestuurders kunnen niet meer om de gevolgen heen die ICT op hun leiderschap en de organisatie heeft, en steeds meer zal gaan hebben. Het is ouderwets om te denken dat online communicatie ten koste gaat van contact.  ICT-technologie ondersteunt contact en creëert naast waardevol live contact juist nieuwe contactmogelijkheden. Kennisdelen heeft de toekomst. Mensen die realtime zijn aangesloten op alle informatie in organisatie ( kennis, beslissingen, trends, oplossingen etc.) staan veel meer open voor verandering en maken zelf de verandering.

Broedplaats voor innovatie
Door bottom-up, top-down en horizontaal informatie te laten stromen en die te laden met de organisatiewaarden, visie en misse worden de voorwaarden gecreëerd voor:

  • binding tussen mensen
  • snelle kennisuitwisseling
  • broedplaatsen voor innovatie

Positieve opschudding
Dat vraagt van bestuurders de controle voor een deel los te laten, flexibiliteit en inefficiency toe te staan en elke keer op een andere manier positieve opschudding te veroorzaken:

  • Een community met jonge honden aan de gang laten gaan
  • Een projectorganisatie opzetten
  • Het delen van een strategisch plannetje afkomstig van de bestuurderskamer
  • Een denktank oprichten met online deelnemers van binnen én buiten de organisatie
  • Een klantenpanel of wetenschappers erbij betrekken
  • Ronde Tafels organiseren
  • Een tijdelijk ‘schaduwbestuur’ inrichten met wisselende samenstelling uit diverse hoeken van de organisatie.

Basis van hiërarchie
Qua organisatiestructuur hoort daar een flexibele netwerkachtige organisatie bij met een basiskader van hiërarchie. Daarnaast vraagt het flexibilisering in de personele bezetting met interferentie tussen de flexibele schil en de vaste medewerkers, wisseling van functie of team om de 3 tot 5 jaar, het binnenhalen van nieuwe mensen en het naar buiten begeleiden van mensen die niet meer passen.

Flexibiliteit ingebed in online communicatie
Het toverwoord voor innovatie in bestaande organisaties is flexibiliteit in zowel structuur als bezetting, op voorwaarde dat deze is ingebed in transparante online communicatiestromen waarop iedereen realtime is aangesloten.

Over Marcel Wanrooy
Marcel Wanrooy is senior adviseur  domeinmanager ‘Leiderschap’ binnen de GITP adviesgroep Open Trainingen en Organisatieontwikkeling. Zijn expertise ligt op het terrein van (on)bestuurbaarheid van professionals. Hij publiceert hierover en geeft regelmatig workshops en lezingen. Hij schreef meerdere boeken, waaronder Leidinggeven tussen Professionals (onlangs als herziene uitgave verschenen) en Het spel en de kikkers, over de besturing van professionele organisaties.

Video: Marcel Wanrooy in gesprek over leidinggeven aan professionals


 

Geef uw reactie op "Leading Permanent Change: Geef sturing aan flexibiliteit met ICT" geschreven door GITP