Vaste formule voor competentieontwikkeling bestaat niet

GITP |

Anke BrockmöllerDe competentie ‘plannen’ is op het eerste gezicht een makkelijk te ontwikkelen competentie. Een kwestie van leren to-do lijstjes maken. Wanneer minder goed kunnen plannen echter het gevolg is van gebrek aan overzicht, heeft een korte training in to-do lijstjes geen zin. Kortom, er bestaat geen vaste succesformule voor competentieontwikkeling.

Auteur: Anke Brockmöller

Hoe iemand een competentie tot uiting brengt in zijn gedrag en hoe hij zich in deze competentie verder kan ontwikkelen, hangt af van zijn persoonlijke en unieke combinatie van kunnen, willen en durven. Door in een ontwikkelassessment te onderzoeken hoe die combinatie eruit ziet voor dit specifieke individu, wordt het mogelijk een effectief competentieontwikkeltraject in te richten.

Inzicht in kunnen, willen en durven
Voor inzicht in de persoonlijke combinatie van kunnen, willen en durven, kijken we in een assessment naar de persoonlijkheid, intelligentie, drijfveren en zelfregie. Waar ligt de kracht, waar zit het potentieel en hoe staat het er nu voor met de competenties die voor deze persoon in zijn huidige of toekomstige functie belangrijk zijn? En, wat betekent dat dan vervolgens voor zijn persoonlijke ontwikkeling?

De communicatievaardigheid van een dataspecialist
Wanneer een dataspecialist in een assessment minder scoort op communicatieve vaardigheden, heeft dat een hele andere lading dan wanneer een beginnend leidinggevende minder scoort op de deze competentie. Voor de dataspecialist die effectief communiceren lastig vindt, heeft deze mindere score minder impact op zijn functioneren dan in een leidinggevende positie. Het is daarom niet nodig in het ontwikkelplan op deze competentie heel sterk in te zoomen. Het is meer een aandachtspunt voor de langere termijn waar een ander traject op ingesteld kan worden dan wanneer het een kerncompetentie voor de functie zou betreffen.

De basisvaardigheid leidinggeven van een startend leidinggevende
Voor een startend leidinggevende zijn basisvaardigheden op het gebied van leidinggeven juist bepalend voor zijn functioneren. Wanneer uit het assessment blijkt dat de nieuwe leidinggevende over het potentieel beschikt om zich deze vaardigheden eigen te maken, zijn er diverse wegen die naar Rome leiden. Hij kan er voor kiezen in één middag de basisvaardigheden voor leidinggeven intensief en gericht te oefenen. Een pressure cooking. Het resultaat is dat de leidinggevende in zijn eerste week kan profiteren van een goede start omdat hij veel minder beginnersfouten maakt.

Een korte training of coachingstraject van 3 maanden
Een middag intensief vaardigheden oefenen, werkt echter niet bij elke competentie of voor ieder individu. Het ontwikkelen van competenties als ‘persoonlijke kracht’ en ‘onafhankelijkheid’ vraagt om een langer traject. Bijvoorbeeld een coachingstraject waarin mensen hun praktijkervaringen kunnen bespreken, aan het denken worden gezet en advies krijgen over hoe het de volgende keer anders aan te pakken. Bij deze competenties spelen onafhankelijkheid en lef een grote rol. En dat zijn nu eenmaal geen kwaliteiten die je in een halve dag onder de knie hebt.

Leren uit de praktijk via meester-gezelrelatie
Van nature leren mensen 70% uit de praktijk, 20% van anderen en 10% in een training of opleiding (formeel leren). De meeste ontwikkeltrajecten zijn inmiddels op deze verhouding gebaseerd. Binnen een organisatie is leren uit de praktijk en leren van anderen heel goed te realiseren via een meester-gezelrelatie. Bijvoorbeeld leren het politieke spel te spelen. Door met iemand, die dat van nature heel goed kan, mee te lopen en hem te bevragen over hoe hij het aanpakt, ziet de gezel in de praktijk gebeuren hoe het werkt, gaat begrijpen hoe het werkt, om het vervolgens zelf toe te passen en zich daarin verder te verbeteren op basis van advies en feedback van de meester. In andere ontwikkelvragen kan de combinatie van een training gevolgd door een meester-gezelrelatie nuttig zijn. Bijvoorbeeld voor een beginnend leidinggevende. Door eerst de theorie, basisgereedschappen en verschillende leiderschapsstijlen te leren kennen in een training, kan de gezel in samenwerking met de meester vervolgens in de praktijk zijn eigen stijl van effectief leidinggeven ontwikkelen.

Combi van vaardigheden, zelfregie en durf
Over het algemeen kun je zeggen dat de ontwikkeling van een competentie is gebaseerd op een specifieke combinatie van ontwikkeling van vaardigheden, zelfregie en drijfveren. Door deze combinatie te matchen, wordt het mogelijk voor zijn loopbaan en persoonlijke ontwikkeling het meest effectieve ontwikkeltraject samen te stellen.

Over Anke Brockmöller

Anke Brockmöller is senior adviseur bij GITP, vestiging Groningen. Ze adviseert en ondersteunt organisaties op het gebied van inzicht en ontwikkeling met assessmentonderzoeken, ontwikkel- en traineeprogramma’s, talentontwikkeling en kennisdeling in organisaties. Anke Brockmöller is expert op het terrein van kennisuitwisseling in organisaties door toepassing van learning-on-the-job en meester-gezelrelaties. Ze is medeauteur van het boek ‘In goed gezelschap; de sleutel tot succesvolle meester-gezelrelaties’.

 


 

Geef uw reactie op "Vaste formule voor competentieontwikkeling bestaat niet" geschreven door GITP