Van wilskracht naar gewoonte: in 5 stappen naar een structurele gedragsverandering

GITP |

Je hebt net een intensieve training gevolgd en staat te popelen om het geleerde in de praktijk te brengen. Met meer dan genoeg nieuwe informatie op zak ga je vol enthousiasme aan de slag. Je doet beetje meer van het een, en een beetje minder van het ander. Dat gaat een tijd lang best goed, maar op een gegeven moment lukt het je niet meer om het nieuwe gedrag vast te houden. Zonde! Hoe bereik je nou wél een duurzame gedragsverandering? Maak een gewoonte van je nieuwe gedrag!

Door: Norbert Nielen

Zet je wilskracht aan de kant
Waarom is het zo moeilijk om nieuw gedrag vol te houden? Vaak komt dat doordat we teveel handelen op basis van wilskracht. Wilskracht is een grote valkuil als het gaat om gedragsverandering. Dit potje met wilskracht kan namelijk leeg raken. Zeker als je ergens weerstand aan moet bieden. Bovendien is wilskracht afhankelijk van het moment van de dag. Denk bijvoorbeeld aan hoe moeilijk het is om de snacks in de supermarkt te negeren als je vlak voor etenstijd boodschappen doet. Of neem stoppen met roken. Een zwak moment kan er al voor zorgen toch weer overstag te gaan. De truc is om je wilskracht te laten voor wat het is en de gedragsverandering om te zetten in een gewoonte.

 

Op weg naar moeiteloze gewoontes
In tegenstelling tot wilskracht kost een gewoonte je geen energie. Gedrag dat een gewoonte is geworden gaat je moeiteloos af. Je hoeft jezelf bijvoorbeeld niet te motiveren om je tanden te poetsen. Dat doe je automatisch; het is verbetering van je leven. Gewoontes hebben dan ook een veel positiever effect op je gezondheid dan een gedraging die je korte tijd, heel intensief volhoudt en daarna opgeeft. Resultaat blijft uit en het geeft een gevoel van mislukken. Met het gevaar om zelfs naar de foute kant door te slaan.

 

Van wilskracht naar gewoonte: 5 tips
Hoe zet je een gedragsverandering om in een gewoonte? Stel: je wilt beter worden in plannen en hebt daartoe de persoonlijke effectiviteitstraining Timemanagement gevolgd. Niet meer stressen of overvallen worden door deadlines lijkt je heerlijk. 5 tips om dat doel structureel in je leven te bouwen:

  1. Verdeel je hoofddoel in subdoelen
    Leg jezelf niet meteen het ultieme einddoel op, beter plannen in dit geval, maar knip het op in kleinere stukjes, je subdoelen. Die subdoelen vertaal je naar kleine gewoontes die onderdeel uitmaken van dat einddoel. Zo wordt deze grote gedragsverandering in je leven een stuk beter behapbaar. Bovendien geeft elk subdoel dat je hebt behaald weer een goed gevoel, waardoor je weer energie krijgt om door te gaan.
  1. Verander stap voor stap
    Deel de gewoontes die je per subdoel nastreeft ook op in kleine gedragsstapjes. Pas als je een bepaalde stap steeds weer gedachte- en moeiteloos uitvoert, is het een gewoonte geworden en wordt het tijd om aan de volgende stap te gaan werken. Deze baby stapjes, ook wel tiny habits genoemd, zijn goed vol te houden. In het kader van Timemanagement en beter leren plannen, kan het dagelijks maken van een takenlijst een kleine stap zijn. De volgende stap is dat je er een gewoonte van maakt om hier ook elke dag op te kijken. Doe dit altijd op een manier, tijdstip en plek waarop jij het makkelijk vol kunt houden. En voeg pas de volgende stap toe zodra de voorgaande onbewust en automatisch gaat.
  1. Wees geduldig
    Voordat je begint aan een gedragsverandering, is het goed om te beseffen dat het aanleren van nieuw gedrag niet over een nacht ijs gaat. Houd er rekening mee dat je niet overhaast: te snel willen is een valkuil. Neem de tijd voor elke stap, anders is het gedoemd te mislukken. Er wordt wel gezegd dat het ongeveer 40 dagen duurt voordat je niet meer over nieuw gedrag hoeft na te denken en het een gewoonte is geworden.
  1. Licht je omgeving in
    Social support is van grote waarde als je een gedragsverandering wilt ondergaan. Zorg voor een feedbackgroepje van collega’s, je partner of vrienden die feedback geven op je gedrag. GITP heeft een praktische online tool, Perflectie, die je hierbij kan helpen. Ook zijn er apps beschikbaar, zoals Coach. Vaak kun je lid worden van een groep mensen die dezelfde gewoonte aan het veranderen zijn. Ieder groepslid vertelt wat hij gedaan heeft en kan dat vergelijken met anderen. Op die manier kunnen groepsleden elkaar stimuleren. Of je nu met of zonder app werkt, kies de ondersteuning die bij je past.
  1. Ga voor één (sub)doel per keer
    Streef altijd naar een doel per keer. Meerdere doelen tegelijk nastreven werkt niet. Denk bijvoorbeeld aan deze twee wel bekende goede voornemens: meer sporten en afvallen. Los van elkaar kosten deze doelen al veel wilskracht, laat staan als je ze alle twee wilt bereiken. Ga maar na: na sporten ben je zo goed bezig geweest, dat je jezelf wilt belonen. Dit is een zwak moment terwijl je potje wilskracht ook al leeg is. Zo ga je het tweede doel, afvallen, dus nooit halen.

 

 

Aan de slag
Soms heb je zo’n prachtig aha-moment dat je precies weet wat je te doen staat. Maar dan wacht vervolgens de taaie praktijk om te doen wat je weet. Misschien ben je door deze blog inmiddels net zo overtuigd geraakt als ik dat juist dagelijkse gewoontes het meest bepalen hoe je bent en hoe je je voelt. Dus als je nog goede voornemens hebt voor het nieuwe jaar: maak er een (kleine) gewoonte van!

 

Over Norbert Nielen
Norbert Nielen is senior adviseur/trainer bij GITP en focust zich op de ondersteuning van ontwikkeling van mensen. Hij is zeer enthousiast over methodes waarin elementen uit de westerse psychologie en oosterse spiritualiteit worden gecombineerd. Daarin zit volgens Nielen een grote kracht die mensen helpt om te doen wat nodig is in plaats te doen wat ze nodig hebben. Nielen is medeauteur van het Groot Coachingsmodellenboek en Vind je Aan/uit knop!

 


 

Geef uw reactie op "Van wilskracht naar gewoonte: in 5 stappen naar een structurele gedragsverandering" geschreven door GITP