Zelfsturing op de werkvloer: wat betekent dat voor jou?

GITP |

Zelfsturing wordt in steeds meer organisaties gestimuleerd. Een van de redenen hiervoor is dat in veel organisaties het besef groeit dat medewerkers degenen zijn die het verschil kunnen maken in concurrentiekracht. Medewerkers zien immers van dichtbij wat werkt en weten wat klanten echt willen. Zelfsturend werken zorgt ervoor dat er meer ruimte beschikbaar komt voor het optimaal benutten van de kennis en ervaring van medewerkers. Bovendien kunnen medewerkers de gevraagde resultaten behalen op een manier die beter bij hen past. Wat betekent zelfsturing voor jou als medewerker? En welke invloed heeft deze manier van werken op de relatie met je leidinggevende?

Door: Norbert Nielen


Meer zelfsturing: wat gaat er voor jou veranderen?
De managementstijl die we in de praktijk tot nu toe gewend zijn, gaat veelal uit van een ongelijkwaardigheid tussen leidinggevende en medewerker. De leidinggevende zit in een soort van ouderrol en zegt tegen de medewerker wat hij moet doen. Herkenbaar? Jij voert de taken, die je opgedragen krijgt, zo goed mogelijk uit. In ruil daarvoor ontvang je salaris. Bij zelfsturing werkt dat anders. De ongelijkwaardigheid tussen leidinggevende en medewerker wordt gelijk getrokken waardoor er meer ruimte ontstaat voor eigen inzicht. Dat betekent ook dat er meer van je verwacht wordt: je leidinggevende wil weten hoe jij tegen zaken aankijkt, verwacht dat je met voorstellen komt, dat je ideeën genereert en dat jullie op een gelijkwaardige manier kennis met elkaar uitwisselen.

 

Naar een gelijkwaardige relatie met je leidinggevende
De gelijkwaardigheid tussen jou en je leidinggevende uit zich in de manier waarop jullie omgaan met wat jullie beiden nastreven. Jouw leidinggevende wil een bepaald organisatiedoel bereiken en jij, als medewerker, hebt je eigen doelen. Daarin kom je elkaar ergens in het midden tegen. Jij stelt je als het ware op als een interne zzp’er: dit heb ik te bieden, hoe kan ik jou helpen je doel te bereiken? Vervolgens maak je samen een deal die voor jullie beiden werkt. Natuurlijk blijft het verleidelijk om je afhankelijk van je leidinggevende op te blijven stellen, omdat hij of zij jou uiteindelijk ook beoordeelt. Als zelfsturende medewerker erken je dat je leidinggevende die rol heeft en daarmee is de kous af. Bij een goede samenwerking tussen jullie beiden is die beoordeling geen verrassing. Is dat wel zo, dan is er meer aan de hand. Als medewerker ben je verantwoordelijk voor de relatie die je met je leidinggevende hebt. Werkt die niet, kijk dan hoe je de relatie kunt verbeteren zonder jezelf geweld aan te doen. Uiteraard heeft je leidinggevende daar net zo goed een rol in te vervullen.

 

Wat mag je van je leidinggevende verwachten?
De houding van de leidinggevende is doorslaggevend voor de mate van zelfsturing van medewerkers. Lukt het een leidinggevende een veilige en open sfeer te creëren, dan kunnen zijn medewerkers met een gerust hart het gesprek aan gaan over wat ze te bieden hebben én wat niet. Wanneer je als medewerker durft toe te geven dat wat er wordt gevraagd niet bij je past, neem je als interne zzp’er je verantwoordelijkheid. In dit geval mag je van je leidinggevende verwachten dat je als partners op zoek gaat naar een oplossing. Is die open en veilige sfeer er niet en merk je dat wat je zegt tegen je wordt gebruikt? Dan wordt het lastig. De vraag is in dat geval: ‘Blijf je of ga je weg?’ Ook dat soort beslissingen horen bij zelfsturing.

 

Wat is wijsheid?
Wanneer jouw organisatie besluit over te stappen op meer zelfsturing kun je twee dingen doen: je gaat mee in de ontwikkelingen en kijkt wat het je brengt, of je besluit door te gaan op de oude manier. Duik in ieder geval niet weg voor deze andere manier van werken, met de hoop dat het niet opvalt. Uiteindelijk val je door de mand.

 

Dit betekent zelfsturing voor jou
Een organisatie wil natuurlijk het liefst medewerkers die willen en kunnen presteren. Bij een reorganisatie zullen mensen die een zesje scoren, er dan ook als eersten uit gaan. Als jij op een plek zit die niet bij je past, functioneer je niet optimaal en wordt de kans groter dat ook jij tot die groep behoort. Als je wel op je plek zit ben je in je element en scoor je gemakkelijk een 7 of een 8.

Om die passende plek te vinden, zal je de tijd moeten nemen om naar je zelf te kijken: wie ben ik, wat wil ik en wat kan ik? Past wat ik nu doe bij me? Dat vraagt van jou reële zelfkennis in combinatie met een gezond zelfvertrouwen en de moed om als je niet op je plek zit, actie te ondernemen. Het klinkt misschien cru, maar als je, in het uiterste geval niet bereid bent om ontslag te nemen, wordt zelfsturing een stuk lastiger.

 

Is zelfsturing te ontwikkelen?
Zelfsturing is goed te ontwikkelen, zelfs als je nu denkt dat het niets voor je is omdat je bijvoorbeeld van zekerheid houdt in je werk. Zelfsturing helpt je niet alleen prettiger te functioneren en beter te presteren in je huidige baan, het helpt je ook loopbaanstappen te maken die jou op het lijf zijn geschreven. Je bepaalt voor het grootste deel zelf wanneer het tijd is voor een nieuwe uitdaging. Dat is de nieuwe zekerheid. Onderstaande trainingen helpen je om je zelfsturend vermogen te vergroten.

 

Trainingen waarmee jij je zelfsturend vermogen kunt vergroten:

 

lampje TIP: word op korte termijn meer zelfsturing van je gevraagd op je werk? Lees dan deze 9 tips om proactief met zelfsturing aan de slag te gaan!

 

 


Over Norbert Nielen
Norbert Nielen is senior adviseur/trainer bij GITP en focust zich op de ondersteuning van ontwikkeling van mensen. Hij is zeer enthousiast over methodes waarin elementen uit de westerse psychologie en oosterse spiritualiteit worden gecombineerd. Daarin zit volgens Nielen een grote kracht die mensen helpt te doen wat nodig is in plaats te doen wat ze nodig hebben. Nielen is medeauteur van het Groot Coachingsmodellenboek en Vind je Aan/Uit knop!


 

Geef uw reactie op "Zelfsturing op de werkvloer: wat betekent dat voor jou?" geschreven door GITP